داگرتنی وتارەکە: First Published In Foreign Affairs ئاپریلی 2025 وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت کاروباری جیهانی ڕێژیمی ئێران لە دۆخی بەرگریدایە، لە ناوخۆی وڵاتدا بێهێزترە و (ئەم دۆخەی) لە دەرەوەی وڵات، زیاتر لە هەموو کاتێک لە دووای شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانەوە ئاشکراتر دەرکەوتووە. پێش هێرشی حەماس لە 7ـی ئۆکتۆبری 2023 بۆ سەر ئیسرائیڵ و شەڕی فرەلایەنەی دوواتری ئیسرائیڵ دژی بەرژەوەندییەکانی...
قەدبڕێک بەرەو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی نوێ
دەینا ستڕۆوڵ
ق
مێژوو؛ (پێشکەوتن بەرەو ئاگابوون لە ئازادی)
شڵۆمۆ ئەڤینێری
م
داگرتنی وتارەکە: وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت بیرکردنەوەی فەلسەفی لە کتێبی زانستی لۆژیکدا هێگڵ ڕاستەقینەیی (actuality) وەکوو «یەکگرتوویی زات و بوون» پێناسە دەکات.[1] ئەم پێشکەوتنە لەسەرخۆیە بەرەو بەدیهاتنی ئەو یەکگرتووییەیە کە بۆ هێگڵ مانای مێژوو بنیات دەنێت. فیلسووف لە دەرەوەی ئەو بێسەرووبەرییە دەرە-تێگەیشتنەی کە دەرەدەکەوێت، دەبێت ئەو مانا نهێنییە بپاڵێوێت کە لە ڕێگەی عەقڵەوە تێیدا...
شیعە و سوننە (لە ڕووانگەیەکی جیۆپۆلیتیکەوە)
ڕەنج نەوزاد
ش
داگرتنی وتارەکە: The Geopolitics وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت کاروباری جیهانی لە دیمەنی سیاسی جیهانی و ناوچەیی ئەمڕۆدا، ناکرێت تەنیا لە چاویلکەیەکی ئایینی یان سێکتارییەنەوە سەیری دابەشبوونی سوننە و شیعە بکرێت. بەڵکوو ئەمە ڕەنگدانەوەی واقعیەتێکی جیۆپۆڵتیکی ئاڵۆزترە. تێکەڵبوونی سیاسی دۆخێکی دروست کردووە کە ناکرێت سوننە و شیعە وەک بلۆکی یەکگرتوو سەیر بکرێن. هیچ کام لەم دوو گرووپە یەکپارچە نین و...
خوێندنەوەیەک سەبارەت بە ڕێککەوتنەکەی مەزڵوم عەبدی و ئەحمەد شەرع
ڕەنج نەوزاد
خ
داگرتنی وتارەکە: کاروباری جیهانی ڕێککەوتنە هەشت خاڵييەکەی نێوان مەزڵوم عەبدی و ئەحمەد شەرع دەکرێت وەک ديارترين و گرنگترين ڕووداوی سياسی نێوان کوردی ڕۆژاوا و سووريا دابنرێت لەدووای کەوتنی ئەسەد. بەگشتی ڕێککەوتنی نێوان لایەن و دەوڵەت و گرووپە سياسييەکان… دوو ڕەهەندی سەرەکی لەخۆدەگرێت؛ خودی ڕێککەوتنەکە، واتە ئەو خاڵ و ماددانەی لە ڕێککەوتنەکەدان، هەروەها ئەو ژينگە و کاتەی کە ڕێککەوتنەکەی...
کردنەوەی ڕێکەوتنە نوێکەی سووریا؛ کاریگەرییەکان لەسەر داهاتووی حوکمڕانیی کورد
لوقمان ڕادپەی
ک
داگرتنی وتارەکە: ناوەندی FPIF وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت کاروباری جیهانی گرێبەست لەنێوان ژێنێڕاڵ مەزڵوم عەبدی -فەرماندەی گشتی هێزەکانی سووریای دێمۆکراتیک (SDF) و ئەحمەد شەرع -حاکمی کاتی سووریا- لە ڕێکەوتی 10ـی مارس و لە ڕەوشێکی قەیراناوییدا واژۆ دەکرێت. ئەم گرێبەستە لەدووای پەیامەکەی عەبدوڵڵا ئۆجالان سەر دەگرێت کە تێیدا خوازیاری چەکدانانی پارتی کرێکارانی کوردستان و هەڵوەشانەوەی بوو. ئایا...
دینی وۆکیزم
گفتوگۆ لهگهڵ ژان فڕانسوا براونشتاین
د
داگرتنی وتارەکە: وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت پرسی کۆمەڵایەتی ژان فڕانسوا براونشتاین، بیرمهند و پڕۆفیسۆری فهلسهفه له زانكۆی سۆربۆنی وڵاتی فهڕانسا، له تازهترین كتێبیدا بهناوی “دینی وۆكیزم la religion woke/” تیشكێكی دیكه دهخاته سهر ئایدیالۆژیای وۆكیزم و بهناوی “دین” ناوی دههێنێت.[1] پرسیار: سهرچاوهی وۆكیزم چییه؟ چۆن پێناسهی بكهین؟ براونشتاین:...
بۆچی و چۆن ئەجێندای “یەکەم ئەمریکا” لە حکومەتی دووەمی تڕامپدا دەبێت کورد لەخۆ بگرێت
لوقمان ڕادپەی . مایکڵ گونتێر
ب
داگرتنی وتارەکە: وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت کاروبای جیهانی لە ماوەی سەرۆکایەتی یەکەمی دۆناڵد تڕامپدا، ئەمریکا هێزەکانی لە سووریا و عێراق کشاندەوە، ئەمەش کاریگەری گرنگی لەسەر ڕۆڵی کورد لە سەقامگیریی ناوچەکەدا هەبوو. لوقمان ڕادپەی و مایکڵ گونتێر دەنووسن لە کاتێکدا حکومەتی دووەمی تڕامپ سیاسەتی دەرەوە وەک ئامرازێک بۆ بەرەوپێشبردنی بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی ئەمریکا دەبینێت، هاوکات کوردەکان و...
بەناوەی نەتەوە؛ ڕەنگدانەوەی ناسیۆناڵیزم و نیشتمانپەروەری
ڕاجێڕز بڕوبەیکڕ
ب
داگرتنی وتارەکە: وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت لێدوانی تیۆریک ئەم توێژینەوەیە[1] بە مامەڵەکردن لەگەڵ نەتەوەبوون وەک ئیدعایەکی سیاسی نەک وەک فاکتێکی ئێتنۆکەلتووری، ئەو پرسیارانە دەورووژێنێت کە چۆن “نەتەوە” وەک ڕەهەندێک لە پڕاکتیک، ئایدیۆمێکی سیاسی و ئیدعایەک کار دەکات. قسەکردن “بە ناوی نەتەوە” مانای چییە؟ مرۆڤ چۆن داوەری لەسەر پڕاکتیکی ئەو کارە دەکات؟ لەسەر بنەمای...
پێویستە کورد لە سووریا خۆی بەدوور بگرێت لە دووبارەبوونەوەی هەڵەکانی لە عێراق
لوقمان ڕادپەی
پ
داگرتنی وتارەکە: لوقمان ڕادپەی – پێویستە کورد لە سووریا خۆی بەدوور بگرێت لە دووبارەبوونەوەی هەڵەکانی لە عێراق ژووری هزری کۆڕی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست Middle East Forum :First Published in وەرگێڕان: ئەستێڵ ئینسایت دانوستاندنکارانی کورد لە سووریا دەبێت ئەو ڕێککەوتنانەی کە بەرژەوەندییەکانیان دەپارێزێت بخەنە پێشتر. کورد لە چوارڕیانێکدا وەستاوە. ژێنێڕاڵ مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هێزەکانی...
خوێندنەوەیەک بۆ هزری هێرش قادری
(ئێران و بوونی نائێرانی)
خ
داگرتنی وتارەکە: ئەستێڵ ئینسایت لێدوانی تیۆریک کردنەوە لە سەردەمی قاجاردا خوێندکار و نێردراوانی ئێرانی لەگەڵ وڵاتە خۆرئاواییەکان ئاشنا بوون و لە ڕێگەی کۆمەڵایەتی و سیاسییەوە دەیانویست ڕێفۆڕم و گۆڕانکاریگەلێکی جدی لە قەوارەی دەسەڵاتی سیاسی و پێکهاتەی کۆمەڵایەتیدا بەدی بهێنن. گەشەی ئەم بیرکردنەوە و خواستە، بووە هۆی سەرهەڵدانی جۆرێک لە گەڕان بە شوێن ناسنامە و ساخکردنەوەی چەمکی و مۆدێرنی...